ท่ามกลางสถานการณ์โควิดที่ทุกประเทศยังคงโกลาหลกันเรื่องวัคซีนไม่จบไม่สิ้น เทศกาลหนังออสการ์ 2021 ที่เพิ่งจัดขึ้นเมื่อไม่นานมานี้ ก็เกิดความวุ่นวายขึ้นหลายอย่างเหมือนกัน ไม่ว่าจะเป็นการพลาดรางวัลตุ๊กตาทองครั้งสุดท้ายในชีวิตของ Chadwick Boseman หรือการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลภาพยนตร์ยอดเยี่มของ Minari หนังสัญชาติเกาหลีที่พยายามจะเดินตามรอยรุ่นพี่อย่าง Parasite ทว่าอีกเรื่องหนึ่งที่คนไม่ค่อยพูดถึงกันเท่าไหร่ ก็คือรางวัลภาพยนตร์สั้นยอดเยี่ยมแห่งปี ซึ่งปีนี้เป็นของ “Two Distant Strangers” หนังสั้นที่สะท้อนเรื่องการเหยียดสีผิว และการถูกปฏิบัติอย่างไม่เท่าเทียมของชาวผิวสีในอเมริกาออกมาได้อย่างตรึงใจภายในเวลาเพียง 30 นาที

คำเตือน: บทความนี้มีการเปิดเผยเนื้อหา (สปอยล์) บางส่วนจากหนังสั้น Two Distant Strangers

Two Distant Strangers เป็นเรื่องเกี่ยวกับอะไร?

เรื่องราวเหตุการณ์วันหนึ่งในชีวิตของ “คาร์เตอร์ เจมส์” กราฟิกดีไซเนอร์หนุ่มผิวสีผู้ตื่นขึ้นมาในตอนเช้า หลังจากเพิ่งมีเซ็กซ์กับ “เพอร์รี” ผู้หญิงที่เจอกันเมื่อคืน หนังดำเนินต้นเรื่องไปอย่างเรียบง่ายด้วยการที่เพอร์รีชวนคาร์เตอร์ไปหาอะไรกินด้วยกันที่ร้านอาหารใกล้ๆ แต่เขาปฏิเสธเธอไป ด้วยเหตุผลว่าต้องรีบกลับ เพราะเขาทิ้งน้องหมาให้อยู่บ้านตัวเดียวตั้งแต่เมื่อคืน คาร์เตอร์เดินออกจากอพาร์ตเมนต์ของเพอร์รี หยุดอยู่ด้านหน้าทางเท้าเพื่อสูบบุหรี่ ในตอนนั้นเองที่ตำรวจนิวยอร์กคนหนึ่งเดินเข้ามาหาเรื่องเขา บอกว่าเขามีพฤติกรรมที่ไม่น่าไว้ใจ และพยายามจะจับกุมเขา คาร์เตอร์ไม่ให้ความร่วมมือ เพราะเขารู้ว่าการที่ตำรวจจะจับเขาโดยพลการนั้นหมายถึงการละเมิดสิทธิพลเมือง เขาจึงพยายามต่อสู้ แต่ก็ถูกตำรวจนายนั้นใช้เข่ากดไว้จนหนีไม่ได้ เขาพยายามร้องขอชีวิตด้วยประโยคว่า “I can’t breath. (ผมหายใจไม่ออก)” ทว่าตำรวจกลับกดคอเขาไว้จนขาดอากาศหายใจ และเสียชีวิต

รู้สึกว่าเหตุการณ์คุ้น ๆ ไหมครับ ใช่แล้ว ฉากนี้ในหนังสร้างมาจากเหตุการณ์จริงของ George Floyd ชายหนุ่มผิวสีวัย 46 ปีที่ถูกเจ้าหน้าที่ตำรวจรัฐมินิโซตาพยายามจับกุม เนื่องจากสงสัยว่าเขาใช้แบงค์ปลอมในการซื้อของจากร้านสะดวกซื้อ ต่างกันตรงที่ในหนัง Two Distant Strangers หลังจากเสียชีวิต คาร์เตอร์จะฟื้นขึ้นมาอีกรอบบนเตียงของเพอร์รี พูดคุยกับเธอ ออกจากอพาร์ตเมนต์ของเธอ เจอกับตำรวจที่พยายามฆ่าเขา และใช้ชีวิตแบบติดลูปอยู่ในเหตุการณ์ในวันเดียวกันซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่ในความเป็นจริง จอร์จ ฟอลยด์ไม่มีโอกาสได้ฟื้นขึ้นมาแบบนั้น

ภาพยนตร์สั้นเพื่ออุทิศแด่การถูกปฏิบัติอย่างไม่เท่าเทียมของคนผิวสี

การเหยียดสีผิว (Racism) เป็นปัญหาที่มีมาเนิ่นนานแทบจะเรียกได้ว่าเกิดมาพร้อมประเทศอเมริกา และในปัจจุบัน ถึงแม้กระแสการต่อต้านการเหยียดสีผิวจะรุนแรงขึ้น ทั่วโลกตระหนักว่าพฤติกรรมดังกล่าวนั้นไร้มนุษยธรรม รวมถึงเป็นการไม่ให้เกียรติเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน แต่ปัญหานี้ก็ฝังรากลึกจนส่งผลต่อมุมมอง ทัศนคติ และค่านิยมของคนอเมริกันไปแล้ว ทำให้เรายังคงพบเห็นข่าว หรือประเด็นทางสังคมบนโลกโซเชียลมีเดียเกี่ยวกับคนผิวสีเรื่อย ๆ ในวงการภาพยนตร์เองก็มีหนังที่นำเสนอการเหยียดสีผิวออกมาบ่อย ๆ อย่าง Antebellum ที่เพิ่งฉายไปเมื่อปีที่แล้ว หรือแม้แต่การ์ตูนแอนิเมชันจากค่ายยักษ์ใหญ่อย่าง Pocahontas ซึ่งน่าจะเป็นครั้งแรกที่ดิสนีย์กล่าวถึงความขัดแย้งระหว่างคนขาวและคนผิวสีออกมาอย่างชัดเจน

นอกจากหนังที่ตั้งใจสื่อเรื่องการเหยียดสีผิวออกมาผ่านเนื้อหาโดยตรงแล้ว อุตสาหกรรมภาพยนตร์ก็นับว่าเป็นอีกวงการหนึ่งที่มีความเคลื่อนไหวเรื่องนี้ค่อนข้างมาก สังเกตว่าเรามีโอกาสได้เห็นนักแสดงผิวสีในจอบ่อยขึ้นจนแทบจะเทียบเท่ากับนักแสดงผิวขาว บางเรื่องก็ให้นักแสดงผิวสีมารับบทนำเด่น ๆ อย่างเช่น Black Panther เป็นต้น ส่วนของเวทีงานรางวัลระดับโลกอย่างออสการ์ ก็มีการเปลี่ยนแปลงกฎที่ใช้ในการคัดเลือกหนังเข้าชิงใหม่ โดยปรับให้หนังเข้าชิงจำเป็นต้องมีความหลากหลายในการนำเสนอกลุ่มคนต่าง ๆ เช่น 30% ของนักแสดงต้องเป็นบุคคลในกลุ่มที่ไม่ค่อยถูกตระหนักถึง เช่น เพศทางเลือก LGBTQ+ ผู้พิการ คนผิวสี หรือคนเอเชีย เป็นต้น ซึ่งนับว่าเป็นการพยายามสร้างมูฟเมนต์บางอย่างให้กับวงการหนังได้ไม่มากก็น้อย

Two Distant Strangers เป็นเพียงหนังเรื่องหนึ่งจากหลาย ๆ เรื่อง ที่พยายามนำเสนอความจริงที่ชาวผิวสีในอเมริกาต้องเผชิญไปสู่คนหมู่มาก และออสการ์ก็ตอบรับความพยายามนั้นด้วยการยกย่องหนังเรื่องนี้ให้ได้รับรางวัลภาพยนตร์สั้นยอดเยี่ยมแห่งปี 2021 หนังมีความยาวเพียงแค่ 30 นาที แต่สะท้อนให้เห็นปัญหาที่เกิดขึ้นได้ดีมาก ๆ โดยเฉพาะฉากสุดท้าย ตอนที่คาร์เตอร์พยายามครั้งแล้วครั้งเล่าเพื่อที่จะไม่ให้ตัวเองออกมาจากอพาร์ตเมนต์แล้วโดนฆ่า เขาถึงกับพยายามพูดคุยเพื่อปรับทัศนคติกับนายตำรวจคนนั้นเป็นชั่วโมง แต่สุดท้ายไม่ว่าจะทำอย่างไร เขาก็ยังโดนฆาตกรรมจากผู้ใช้อำนาจอย่างไร้เหตุผลอยู่ดี กระทั่งในเช้าวันที่ 100 หลังจากความพยายามทั้งหมด คาร์เตอร์เล่าเรื่องนี้ให้เพอร์รีฟัง และบอกเธอว่า “ไม่ว่าจะพยายามเท่าไหร่ สุดท้ายเขาก็แค่อยากจะฆ่าผม” ซึ่งนับว่าเป็นการสรุปเรื่องราวทั้งหมด ทั้งในหนังและความเป็นจริงได้ครบจบภายในประโยคเดียว

สำหรับหนังรางวัลออสการ์เรื่อง Two Distant Strangers นี้ เป็นหนังทุนสร้างจากเน็ตฟลิกซ์ ดังนั้นจึงหาดูได้เฉพาะในเน็ตฟลิกซ์ที่เดียวเท่านั้นครับ (เศร้า) บางคนเห็นแปะป้ายว่าหนังออสการ์ อาจจะคิดว่าหนังต้องดูยาก เข้าใจยาก แต่พี่ป๊อบขอบอกว่าไม่เลยครับ การสื่อสารทุกอย่างเข้าใจง่ายมาก และแทบจะไม่ต้องวิเคราะห์อะไรให้ปวดสมอง เพราะทุกอย่างมันคือความเป็นจริงที่เกิดขึ้นในโลกของเราอยู่แล้ว เรียกได้ว่าเป็นหนังที่ย่อยง่ายยิ่งกว่าน้ำเปล่า แถมเหมาะสำหรับคนสมาธิสั้น เพราะจบภายใน 30 นาทีเท่านั้นเองครับ